แนวข้อสอบสังคมและวัฒนธรรมไทย 24 ข้อ พร้อมเฉลย

ตอบข้อ 1. วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12

ประเพณีลอยกระทงจัดขึ้นในคืนวันเพ็ญ ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 ตามปฏิทินจันทรคติ (ราวเดือนพฤศจิกายน) ส่วนวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3 คือวันมาฆบูชา และวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 คือวันวิสาขบูชา

ตอบข้อ 1. ความพอประมาณ ความมีเหตุผล และการมีภูมิคุ้มกันที่ดี

"3 ห่วง" คือ ความพอประมาณ ความมีเหตุผล และการมีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว ส่วน "2 เงื่อนไข" คือ เงื่อนไขความรู้และเงื่อนไขคุณธรรม

ตอบข้อ 1. เงื่อนไขความรู้ และเงื่อนไขคุณธรรม

"2 เงื่อนไข" ของเศรษฐกิจพอเพียงคือ เงื่อนไขความรู้ (รอบรู้ รอบคอบ ระมัดระวัง) และเงื่อนไขคุณธรรม (ซื่อสัตย์สุจริต อดทน เพียร มีสติปัญญา) ส่วน "3 ห่วง" คือ พอประมาณ มีเหตุผล และมีภูมิคุ้มกันที่ดี

ตอบข้อ 4. ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12

ลอยกระทงตรงกับวันเพ็ญ ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 (ราวเดือนพฤศจิกายน) ซึ่งเป็นช่วงที่น้ำในแม่น้ำเต็มตลิ่งและพระจันทร์เต็มดวง

ตอบข้อ 2. ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6

วันวิสาขบูชาตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 เป็นวันคล้ายวันประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพานของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งบังเอิญตรงกันทั้งสามเหตุการณ์ ตัวลวงอื่นเป็นวันสำคัญคนละวัน คือ ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3 คือวันมาฆบูชา ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 คือวันอาสาฬหบูชา และแรม 1 ค่ำ เดือน 8 คือวันเข้าพรรษา

ตอบข้อ 1. พระสงฆ์ 1,250 รูปมาประชุมพร้อมกันโดยมิได้นัดหมาย และพระพุทธเจ้าทรงแสดงโอวาทปาติโมกข์

วันมาฆบูชาคือวันที่เกิด 'จาตุรงคสันนิบาต' คือการประชุมที่ประกอบด้วยองค์ 4 ได้แก่ พระสงฆ์ 1,250 รูปมาประชุมโดยมิได้นัดหมาย ทุกรูปเป็นพระอรหันต์และได้รับการอุปสมบทจากพระพุทธเจ้าโดยตรง (เอหิภิกขุอุปสัมปทา) และตรงกับวันเพ็ญเดือน 3 ในวันนั้นพระพุทธเจ้าทรงแสดงโอวาทปาติโมกข์อันเป็นหัวใจของพระพุทธศาสนา ตัวลวงข้อ 2 คือเหตุการณ์ของวันอาสาฬหบูชา ข้อ 3 คือวันเทโวโรหณะซึ่งอยู่ในช่วงออกพรรษา และข้อ 4 เป็นเหตุการณ์ก่อนปรินิพพาน ไม่ใช่ที่มาของวันมาฆบูชา

ตอบข้อ 3. เพราะเป็นวันที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนา และมีพระสงฆ์เกิดขึ้นเป็นรูปแรกในพระพุทธศาสนา

วันอาสาฬหบูชาเป็นวันที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนา คือธัมมจักกัปปวัตตนสูตร แก่ปัญจวัคคีย์ ทำให้ท่านโกณฑัญญะได้ดวงตาเห็นธรรมและขออุปสมบทเป็นพระภิกษุรูปแรก จึงเกิด 'พระสงฆ์' ขึ้นครั้งแรก ทำให้พระรัตนตรัย (พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์) ครบองค์สาม ตัวลวงข้อ 2 ผิดเพราะในวันตรัสรู้ยังมีเพียงพระพุทธและพระธรรม ยังไม่มีพระสงฆ์ ส่วนข้อ 1 และข้อ 4 เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นภายหลังและไม่เกี่ยวกับการครบองค์พระรัตนตรัย

ตอบข้อ 4. วันเฉลิมฉลองการสิ้นสุดการถือศีลอดตลอดเดือนรอมฎอน

อีดิ้ลฟิฏริ คือวันรื่นเริงเมื่อสิ้นสุดการถือศีลอดตลอดเดือนรอมฎอน ตรงกับวันที่ 1 ของเดือนเชาวาล ชาวมุสลิมจะละหมาดร่วมกันและเยี่ยมเยียนขออภัยซึ่งกันและกัน ตัวลวงข้อ 1 กลับด้าน เพราะเป็นวันสิ้นสุดไม่ใช่เริ่มต้นการถือศีลอด ข้อ 2 เกี่ยวข้องกับวันอีดิ้ลอัฎฮา (วันตรุษใหญ่/วันเชือดพลี) และข้อ 3 คือวันเมาลิดินนบี

ตอบข้อ 1. วันมหาสงกรานต์

ตามประเพณีสงกรานต์ วันที่ 13 เมษายน คือ 'วันมหาสงกรานต์' อันเป็นวันที่พระอาทิตย์ย้ายเข้าสู่ราศีเมษ วันที่ 14 เมษายน คือ 'วันเนา' (วันคั่นกลาง) และวันที่ 15 เมษายน คือ 'วันเถลิงศก' อันเป็นวันเริ่มต้นจุลศักราชใหม่ ส่วน 'วันไหล' เป็นชื่อเรียกงานสงกรานต์ในบางท้องถิ่นแถบภาคตะวันออก ไม่ใช่ชื่อวันตามประเพณีดั้งเดิม

ตอบข้อ 2. ดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่

ดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่ เป็นยอดเขาที่สูงที่สุดในประเทศไทย สูงประมาณ 2,565 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง ตัวลวงที่ใกล้เคียงที่สุดคือดอยหลวงเชียงดาว ซึ่งอยู่ในจังหวัดเดียวกันและสูงติดอันดับต้น ๆ ของประเทศ แต่สูงเพียงประมาณ 2,225 เมตร จึงต่ำกว่าดอยอินทนนท์อย่างชัดเจน ส่วนภูกระดึงและดอยตุงเตี้ยกว่ามาก

ตอบข้อ 3. เพื่อขอฝนจากพญาแถนให้ตกต้องตามฤดูกาลก่อนลงมือทำนา

บุญบั้งไฟเป็นประเพณีในฮีตสิบสองของชาวอีสาน จัดในราวเดือน 6 ก่อนฤดูทำนา โดยจุดบั้งไฟขึ้นฟ้าเพื่อส่งสัญญาณขอฝนจาก 'พญาแถน' ตามความเชื่อดั้งเดิม ตัวลวงข้อ 4 เป็นความมุ่งหมายของบุญข้าวประดับดินและบุญข้าวสาก ข้อ 2 เป็นพิธีที่เกี่ยวกับการเก็บเกี่ยว ซึ่งอยู่คนละช่วงฤดูกาลกับบุญบั้งไฟ ส่วนข้อ 1 ไม่ใช่ความมุ่งหมายหลักของประเพณีนี้

ตอบข้อ 2. อุบลราชธานี

ประเพณีแห่เทียนพรรษาที่โดดเด่นที่สุดคือของจังหวัดอุบลราชธานี จัดในช่วงวันอาสาฬหบูชาและวันเข้าพรรษา มีการแกะสลักและติดพิมพ์ต้นเทียนอย่างวิจิตร ตัวลวง: นครพนมมีชื่อเรื่องประเพณีไหลเรือไฟ สุโขทัยมีชื่อเรื่องลอยกระทงเผาเทียนเล่นไฟ และชลบุรีมีชื่อเรื่องประเพณีวิ่งควาย

ตอบข้อ 4. การเตรียมตัวให้พร้อมรับผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต

ห่วงที่สาม 'การมีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว' คือการเตรียมตัวให้พร้อมรับผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงด้านต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้น โดยคำนึงถึงความเป็นไปได้ของสถานการณ์ในอนาคต ตัวลวงข้อ 2 และ 3 เป็น 'เงื่อนไขความรู้' และ 'เงื่อนไขคุณธรรม' ซึ่งเป็นเงื่อนไขกำกับ ไม่ใช่ห่วงใดห่วงหนึ่ง ส่วนข้อ 1 ผิด เพราะความพอเพียงไม่ได้ห้ามลงทุน แต่ให้ลงทุนอย่างพอประมาณและมีเหตุผล

ตอบข้อ 1. สระน้ำ 30% : นาข้าว 30% : พืชไร่พืชสวน 30% : ที่อยู่อาศัยและอื่น ๆ 10%

เกษตรทฤษฎีใหม่ขั้นที่หนึ่งแบ่งพื้นที่เป็น 4 ส่วน คือ สระน้ำประมาณร้อยละ 30 เพื่อกักเก็บน้ำไว้ใช้ในฤดูแล้ง นาข้าวร้อยละ 30 เพื่อให้มีข้าวบริโภคพอเพียง พืชไร่พืชสวนร้อยละ 30 เพื่อเป็นอาหารและสร้างรายได้ และที่อยู่อาศัยกับโรงเรือนอื่น ๆ ร้อยละ 10 ตัวลวงอื่นสลับสัดส่วนผิด โดยเฉพาะการให้ที่อยู่อาศัยถึงร้อยละ 30 ซึ่งขัดกับหลักการที่เน้นพื้นที่ผลิตอาหารและแหล่งน้ำเป็นสำคัญ

ตอบข้อ 3. นายตรีทำบัญชีรายรับรายจ่าย ใช้จ่ายตามกำลัง เก็บออมส่วนหนึ่ง และหาความรู้เพิ่มเติมก่อนตัดสินใจลงทุน

การทำบัญชีครัวเรือน ใช้จ่ายพอประมาณตามกำลัง ออมเงินไว้เป็นภูมิคุ้มกัน และใช้ความรู้ประกอบการตัดสินใจ ครบทั้ง 3 ห่วง (พอประมาณ มีเหตุผล มีภูมิคุ้มกัน) และ 2 เงื่อนไข (ความรู้ คุณธรรม) ตัวลวงข้อ 1 ผิดเพราะลงทุนเกินตัวและขาดภูมิคุ้มกัน ข้อ 2 เป็นความเข้าใจผิดที่พบบ่อย เพราะเศรษฐกิจพอเพียงไม่ได้ปฏิเสธเทคโนโลยีหรือบังคับให้ยากจน แต่ให้ใช้อย่างมีเหตุผลและพอประมาณ ข้อ 4 ตระหนี่และขาดคุณธรรมด้านการเอื้อเฟื้อแบ่งปัน

ตอบข้อ 4. แม่น้ำชี

แม่น้ำชีมีความยาวประมาณ 765 กิโลเมตร ถือเป็นแม่น้ำสายที่ยาวที่สุดที่มีต้นน้ำและลำน้ำอยู่ในประเทศไทยทั้งสาย ตัวลวงที่คนตอบผิดบ่อยคือแม่น้ำโขง ซึ่งยาวกว่ามากแต่เป็นแม่น้ำนานาชาติ ไหลผ่านหลายประเทศและเป็นเพียงเส้นพรมแดนของไทยบางช่วง จึงไม่เข้าเงื่อนไขของโจทย์ ส่วนแม่น้ำมูลยาวประมาณ 640 กิโลเมตร และแม่น้ำเจ้าพระยายาวเพียงประมาณ 370 กิโลเมตร

ตอบข้อ 1. นครราชสีมา

จังหวัดนครราชสีมามีพื้นที่มากที่สุดในประเทศไทย ประมาณ 20,494 ตารางกิโลเมตร ตัวลวงที่ใกล้เคียงคือเชียงใหม่ ซึ่งมีพื้นที่มากเป็นอันดับสอง (ประมาณ 20,107 ตารางกิโลเมตร) รองลงมาคือกาญจนบุรี (ประมาณ 19,483 ตารางกิโลเมตร) ส่วนอุบลราชธานีมีพื้นที่น้อยกว่าทั้งสามจังหวัดข้างต้นอย่างชัดเจน

ตอบข้อ 3. เวียดนาม

ประเทศไทยมีพรมแดนทางบกติดต่อกับ 4 ประเทศ ได้แก่ เมียนมา ลาว กัมพูชา และมาเลเซีย ส่วนเวียดนามไม่มีพรมแดนติดกับไทย เพราะมีประเทศลาวและกัมพูชาคั่นอยู่ ผู้สอบมักตอบผิดเพราะเวียดนามอยู่ในภูมิภาคอินโดจีนและดูใกล้ไทยเมื่อมองบนแผนที่

ตอบข้อ 1. ภาคเหนือ — ปล่อยโคมลอยขึ้นฟ้าในช่วงลอยกระทง

"ยี่เป็ง" เป็นประเพณีของภาคเหนือ (โดยเฉพาะเชียงใหม่) ตรงกับช่วงลอยกระทง มีการปล่อยโคมลอย (โคมไฟ) ขึ้นสู่ท้องฟ้าเพื่อบูชาและปล่อยทุกข์โศก คำว่า "ยี่" แปลว่าสอง และ "เป็ง" แปลว่าเพ็ญ ตามปฏิทินล้านนา

ตอบข้อ 2. นครศรีธรรมราช — เพื่อทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้บรรพบุรุษผู้ล่วงลับ

ประเพณีสารทเดือนสิบเป็นประเพณีสำคัญของภาคใต้ โดยเฉพาะจังหวัดนครศรีธรรมราช มีความเชื่อว่าบรรพบุรุษที่ล่วงลับจะได้รับอนุญาตให้กลับมาเยี่ยมลูกหลาน ลูกหลานจึงจัดสำรับอาหารทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้

ตอบข้อ 1. 23 ตุลาคม — วันคล้ายวันสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

วันปิยมหาราชตรงกับวันที่ 23 ตุลาคม เป็นวันคล้ายวันสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ผู้ทรงเลิกทาสและปฏิรูปประเทศ ประชาชนถวายพระราชสมัญญาว่า "พระปิยมหาราช" อันหมายถึงพระมหากษัตริย์ผู้เป็นที่รักยิ่ง

ตอบข้อ 2. 10 ธันวาคม

วันรัฐธรรมนูญตรงกับวันที่ 10 ธันวาคม เป็นวันที่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7) พระราชทานรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม ฉบับถาวรฉบับแรก เมื่อ พ.ศ. 2475 — ส่วนวันที่ 24 มิถุนายน คือวันเปลี่ยนแปลงการปกครอง

ตอบข้อ 2. นครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา

นครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยาเป็นมรดกโลกทางวัฒนธรรม (เช่นเดียวกับเมืองประวัติศาสตร์สุโขทัยและแหล่งโบราณคดีบ้านเชียง) ส่วนอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่เป็นมรดกโลกทาง "ธรรมชาติ" ซึ่งเป็นคนละประเภทกัน

ตอบข้อ 1. ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์

สถาบันหลักของชาติไทยคือ ชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ ซึ่งเป็นรากฐานของความเป็นชาติและปรากฏเป็นข้อแรกของประมวลจริยธรรมข้าราชการพลเรือน คือ "ยึดมั่นในสถาบันหลักของประเทศ" — ส่วนตัวเลือกข้อ 3 คืออำนาจอธิปไตย 3 ฝ่าย ไม่ใช่สถาบันหลัก