แนวข้อสอบ พ.ร.บ. มาตรฐานทางจริยธรรม 20 ข้อ พร้อมเฉลย

ตอบข้อ 4. รักษาผลประโยชน์ของหน่วยงานต้นสังกัดเหนือกว่าประโยชน์ของประชาชน

มาตรฐานทางจริยธรรมเจ็ดประการ ได้แก่ ยึดมั่นในสถาบันหลักของประเทศ · ซื่อสัตย์สุจริต มีจิตสำนึกที่ดี และรับผิดชอบต่อหน้าที่ · กล้าตัดสินใจและกระทำในสิ่งที่ถูกต้องชอบธรรม · คิดถึงประโยชน์ส่วนรวมมากกว่าประโยชน์ส่วนตัวและมีจิตสาธารณะ · มุ่งผลสัมฤทธิ์ของงาน · ปฏิบัติหน้าที่อย่างเป็นธรรมและไม่เลือกปฏิบัติ · ดำรงตนเป็นแบบอย่างที่ดีและรักษาภาพลักษณ์ของทางราชการ ตัวเลือกข้อ 4 ขัดกับหลักที่ให้คิดถึงประโยชน์ส่วนรวมเป็นสำคัญ

ตอบข้อ 2. กล้าตัดสินใจและกระทำในสิ่งที่ถูกต้องชอบธรรม

มาตรฐานข้อ "กล้าตัดสินใจและกระทำในสิ่งที่ถูกต้องชอบธรรม" มุ่งตรงที่สถานการณ์แบบนี้ คือเมื่อสิ่งที่ถูกต้องขัดกับแรงกดดันจากผู้มีอำนาจหรือความเกรงใจ กฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการยังวางหลักไว้ด้วยว่า ถ้าเห็นว่าคำสั่งนั้นไม่ชอบด้วยกฎหมาย ให้เสนอความเห็นเป็นหนังสือทันทีเพื่อให้ผู้บังคับบัญชาทบทวน การปฏิบัติตามคำสั่งที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายไม่ทำให้ผู้ปฏิบัติพ้นความรับผิด

ตอบข้อ 3. 7 ประการ

มาตรา 5 กำหนดมาตรฐานทางจริยธรรมไว้ 7 ประการ ซึ่งเป็นหลักเกณฑ์การประพฤติปฏิบัติอย่างมีคุณธรรมของเจ้าหน้าที่ของรัฐ และใช้เป็นหลักสำคัญในการจัดทำประมวลจริยธรรมของหน่วยงานรัฐทุกประเภท

ตอบข้อ 2. ยึดมั่นในสถาบันหลักของประเทศ อันได้แก่ ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข

มาตรฐานทางจริยธรรมประการแรกคือการยึดมั่นในสถาบันหลักของประเทศ ได้แก่ ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ และการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ส่วนตัวเลือกอื่นเป็นมาตรฐานข้อที่ 2, 5 และ 7 ตามลำดับ ซึ่งล้วนอยู่ในเจ็ดประการเช่นกัน แต่ไม่ใช่ข้อแรก

ตอบข้อ 2. ใช้เป็นหลักสำคัญในการจัดทำประมวลจริยธรรมของหน่วยงานของรัฐ เพื่อให้เจ้าหน้าที่ของรัฐทุกประเภทยึดถือเป็นแนวทางเดียวกัน

กฎหมายฉบับนี้วางมาตรฐานกลางให้หน่วยงานของรัฐทุกประเภทนำไปจัดทำประมวลจริยธรรมของตนให้สอดคล้องกัน จึงครอบคลุมเจ้าหน้าที่ของรัฐทุกประเภท ไม่ใช่เฉพาะข้าราชการพลเรือน และไม่ได้มาแทนที่กฎหมายวินัย แต่ทำงานควบคู่กัน โดยการฝ่าฝืนประมวลจริยธรรมอาจนำไปสู่การดำเนินการทางวินัยได้

ตอบข้อ 1. ก.ม.จ. โดยมีนายกรัฐมนตรีหรือรองนายกรัฐมนตรีซึ่งนายกรัฐมนตรีมอบหมายเป็นประธาน

พระราชบัญญัติมาตรฐานทางจริยธรรม พ.ศ. 2562 กำหนดให้มีคณะกรรมการมาตรฐานทางจริยธรรม เรียกโดยย่อว่า ก.ม.จ. โดยมีนายกรัฐมนตรีหรือรองนายกรัฐมนตรีซึ่งนายกรัฐมนตรีมอบหมายเป็นประธาน ทำหน้าที่กำกับดูแลให้การจัดทำและใช้ประมวลจริยธรรมเป็นไปตามมาตรฐานเดียวกัน โดยมีสำนักงาน ก.พ. ทำหน้าที่เป็นสำนักงานเลขานุการ ต่างจาก ก.พ. ที่ดูแลการบริหารทรัพยากรบุคคล และ ก.พ.ค. ที่พิจารณาอุทธรณ์ร้องทุกข์

ตอบข้อ 2. ปฏิบัติหน้าที่อย่างเป็นธรรมและไม่เลือกปฏิบัติ

การให้สิทธิพิเศษแก่ญาติหรือคนรู้จักเหนือประชาชนทั่วไปคือการเลือกปฏิบัติโดยตรง จึงขัดกับมาตรฐาน "ปฏิบัติหน้าที่อย่างเป็นธรรมและไม่เลือกปฏิบัติ" ชัดเจนที่สุด แม้จะกระทบข้ออื่นอยู่บ้าง แต่โจทย์ถามข้อที่ตรงที่สุด นอกจากนี้ยังขัดกับหลักความเสมอภาคซึ่งรัฐธรรมนูญรับรองไว้ด้วย

ตอบข้อ 1. จัดทำประมวลจริยธรรมสำหรับเจ้าหน้าที่ของตนให้สอดคล้องกับมาตรฐานทางจริยธรรม และกำหนดกลไกขับเคลื่อนให้เกิดผลในทางปฏิบัติ

กฎหมายกำหนดให้องค์กรกลางบริหารงานบุคคลของแต่ละประเภทหน่วยงานจัดทำประมวลจริยธรรมให้สอดคล้องกับมาตรฐานทางจริยธรรมเจ็ดประการ และให้หน่วยงานของรัฐกำหนดข้อกำหนดจริยธรรมเพิ่มเติมตามลักษณะงานของตนได้ พร้อมทั้งจัดให้มีกลไกส่งเสริม การให้คำปรึกษา และการติดตามประเมินผล เพื่อให้จริยธรรมเกิดผลจริงไม่ใช่เพียงเอกสาร

ตอบข้อ 2. มาตรฐานทางจริยธรรมวางกรอบพฤติกรรมที่พึงประสงค์ซึ่งกว้างกว่าวินัย ส่วนวินัยเป็นข้อห้ามและข้อปฏิบัติที่มีบทลงโทษกำกับ และการฝ่าฝืนจริยธรรมอาจนำไปสู่การดำเนินการทางวินัยได้

จริยธรรมเป็นกรอบพฤติกรรมที่พึงประสงค์ซึ่งครอบคลุมกว้างกว่าและมุ่งยกระดับมาตรฐานการปฏิบัติงาน ส่วนวินัยเป็นข้อกำหนดที่มีสภาพบังคับและบทลงโทษชัดเจน ทั้งสองระบบเสริมกัน โดยการฝ่าฝืนประมวลจริยธรรมอาจถูกนำไปประกอบการพิจารณาทางวินัยหรือการแต่งตั้งเลื่อนตำแหน่งได้ จึงไม่ใช่เรื่องที่ไม่มีผลใด ๆ

ตอบข้อ 2. ขัดต่อมาตรฐานทางจริยธรรมเรื่องการคิดถึงประโยชน์ส่วนรวมมากกว่าประโยชน์ส่วนตัว และเสี่ยงเป็นผลประโยชน์ทับซ้อน

การรับงานให้คู่สัญญาของหน่วยงานตนเองสร้างสถานะที่ประโยชน์ส่วนตนอาจมีอิทธิพลต่อการปฏิบัติหน้าที่ แม้จะทำนอกเวลาราชการก็ตาม จึงขัดกับมาตรฐานเรื่องการคิดถึงประโยชน์ส่วนรวมมากกว่าประโยชน์ส่วนตัว และอาจเข้าข่ายการมีส่วนได้เสียตามประมวลกฎหมายอาญาหากตนมีหน้าที่จัดการหรือดูแลกิจการนั้นด้วย การไม่รับค่าตอบแทนหรือการแจ้งเพื่อนร่วมงานไม่ทำให้ความขัดแย้งทางผลประโยชน์หมดไป

ตอบข้อ 2. ข้าราชการ พนักงาน ลูกจ้าง หรือผู้ปฏิบัติงานอื่นในหน่วยงานของรัฐ ซึ่งครอบคลุมกว้างกว่าข้าราชการพลเรือน

กฎหมายฉบับนี้มุ่งวางมาตรฐานกลางให้เจ้าหน้าที่ของรัฐทุกประเภท จึงนิยาม "เจ้าหน้าที่ของรัฐ" ไว้กว้าง ครอบคลุมข้าราชการ พนักงาน ลูกจ้าง และผู้ปฏิบัติงานอื่นในหน่วยงานของรัฐ ไม่จำกัดเฉพาะข้าราชการพลเรือนหรือผู้บริหาร ทั้งนี้เพื่อให้ประชาชนได้รับบริการภายใต้มาตรฐานเดียวกันไม่ว่าจะติดต่อกับหน่วยงานใด

ตอบข้อ 2. ปฏิบัติหน้าที่ให้บรรลุเป้าหมายและเกิดผลดีต่อส่วนรวมอย่างมีคุณภาพและคุ้มค่า มิใช่เพียงทำตามขั้นตอนให้ครบ

การมุ่งผลสัมฤทธิ์คือการยึดผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริงต่อประชาชนและส่วนรวมเป็นตัวตั้ง ไม่ใช่ยึดเพียงการทำตามขั้นตอนให้ครบแล้วถือว่าจบหน้าที่ แนวคิดนี้สอดคล้องกับหลักการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดีที่กำหนดให้การบริหารราชการต้องเกิดผลสัมฤทธิ์ต่อภารกิจของรัฐและมีความคุ้มค่า

ตอบข้อ 2. ดำรงตนเป็นแบบอย่างที่ดีและรักษาภาพลักษณ์ของทางราชการ

การล้อเลียนผู้มารับบริการในที่สาธารณะทำลายทั้งศักดิ์ศรีของผู้ถูกล้อเลียนและความเชื่อถือที่ประชาชนมีต่อหน่วยงาน จึงขัดกับมาตรฐานข้อ "ดำรงตนเป็นแบบอย่างที่ดีและรักษาภาพลักษณ์ของทางราชการ" โดยตรง และยังอาจเข้าข่ายความผิดทางวินัยหรือความผิดอาญาฐานหมิ่นประมาทได้อีกด้วย

ตอบข้อ 1. เมื่อทำงานผิดพลาด รีบรายงานผู้บังคับบัญชาและแก้ไขทันที แทนที่จะปกปิดไว้

ความรับผิดชอบต่อหน้าที่รวมถึงการยอมรับความผิดพลาดของตนและแก้ไขโดยเร็ว การปกปิดข้อผิดพลาดมักทำให้ความเสียหายลุกลามและอาจกลายเป็นความผิดทางวินัยที่หนักกว่าความผิดพลาดเดิม ส่วนการรายงานเฉพาะผลงานที่ดีเป็นการให้ข้อมูลไม่ครบถ้วน ซึ่งขัดกับความซื่อสัตย์สุจริต

ตอบข้อ 2. ตราขึ้นเพื่อรองรับหลักการตามรัฐธรรมนูญที่กำหนดให้มีมาตรฐานทางจริยธรรมสำหรับเจ้าหน้าที่ของรัฐ

รัฐธรรมนูญวางหลักให้รัฐจัดให้มีมาตรฐานทางจริยธรรมเพื่อให้หน่วยงานของรัฐใช้เป็นหลักในการกำหนดประมวลจริยธรรมสำหรับเจ้าหน้าที่ของรัฐ พระราชบัญญัติฉบับนี้จึงตราขึ้นเพื่อรองรับหลักการดังกล่าว และมีศักดิ์ทางกฎหมายต่ำกว่ารัฐธรรมนูญ จะขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญไม่ได้

ตอบข้อ 2. ทำได้ เพราะมาตรฐานทางจริยธรรมเป็นหลักขั้นต่ำ หน่วยงานกำหนดข้อกำหนดจริยธรรมเพิ่มเติมให้เหมาะกับลักษณะงานของตนได้

มาตรฐานทางจริยธรรมเจ็ดประการเป็นหลักกลางขั้นต่ำที่ทุกหน่วยงานต้องยึดถือ กฎหมายเปิดให้หน่วยงานกำหนดข้อกำหนดจริยธรรมเพิ่มเติมตามลักษณะงานเฉพาะของตนได้ เช่น หน่วยงานที่ถืออาวุธหรือมีอำนาจบังคับใช้กฎหมายย่อมต้องการมาตรฐานที่เข้มกว่า ข้อกำหนดเพิ่มเติมนั้นมีผลผูกพันเจ้าหน้าที่ในหน่วยงานนั้น

ตอบข้อ 1. ช่วยเหลือผู้มาติดต่อที่ไม่เข้าใจขั้นตอน แม้จะไม่ใช่หน้าที่โดยตรงของตน

จิตสาธารณะคือความพร้อมที่จะทำประโยชน์แก่ส่วนรวมโดยไม่ยึดติดกับขอบเขตหน้าที่อย่างแคบ การช่วยชี้แนะผู้มาติดต่อที่สับสนจึงเป็นตัวอย่างที่ตรงที่สุด ส่วนการช่วยเฉพาะคนรู้จักขัดกับหลักไม่เลือกปฏิบัติ และการรับงานพิเศษเพื่อรายได้ส่วนตัวไม่ใช่จิตสาธารณะ

ตอบข้อ 2. อาจถูกนำไปประกอบการพิจารณาทางวินัย การแต่งตั้ง การเลื่อนตำแหน่ง และการประเมินผลการปฏิบัติงาน

แม้ประมวลจริยธรรมจะไม่ใช่บทบัญญัติที่กำหนดโทษทางอาญาโดยตรง แต่กฎหมายกำหนดให้การฝ่าฝืนถูกนำไปใช้ประกอบการบริหารงานบุคคลได้หลายด้าน ทั้งการพิจารณาทางวินัย การแต่งตั้งเลื่อนตำแหน่ง และการประเมินผลการปฏิบัติงาน จริยธรรมจึงมีสภาพบังคับในทางปฏิบัติจริง แต่การลงโทษต้องได้สัดส่วนกับความร้ายแรงของพฤติกรรม

ตอบข้อ 2. คิดถึงประโยชน์ส่วนรวมมากกว่าประโยชน์ส่วนตัว และมีจิตสาธารณะ

การเอื้อประโยชน์แก่พวกพ้องคือการวางประโยชน์ของกลุ่มตนไว้เหนือประโยชน์ของส่วนรวม จึงขัดกับมาตรฐานข้อนี้ตรงที่สุด แนวคิดนี้เป็นรากของกฎเรื่องผลประโยชน์ทับซ้อน การถอนตัวจากการพิจารณาเมื่อมีส่วนได้เสีย และความผิดฐานเจ้าพนักงานมีส่วนได้เสียตามประมวลกฎหมายอาญา

ตอบข้อ 2. รายงานต่อผู้บังคับบัญชาหรือหน่วยงานที่รับเรื่องร้องเรียนตามช่องทางที่กำหนด

มาตรฐานข้อ "กล้าตัดสินใจและกระทำในสิ่งที่ถูกต้องชอบธรรม" เรียกร้องให้ไม่นิ่งเฉยต่อการทุจริตที่พบเห็น ช่องทางที่ถูกต้องคือรายงานตามระบบซึ่งมีกลไกคุ้มครองผู้แจ้งเบาะแสรองรับ ส่วนการเตือนกันเองไม่ทำให้ความเสียหายที่เกิดกับประชาชนได้รับการแก้ไข และการเผยแพร่พร้อมระบุชื่อก่อนมีการตรวจสอบอาจทำให้ผู้แจ้งกลายเป็นผู้ถูกฟ้องเสียเอง