แนวข้อสอบ พ.ร.บ. ระเบียบข้าราชการพลเรือน 21 ข้อ พร้อมเฉลย

ตอบข้อ 3. 5 สถาน

มาตรา 88 กำหนดโทษทางวินัย 5 สถาน ได้แก่ (1) ภาคทัณฑ์ (2) ตัดเงินเดือน (3) ลดเงินเดือน (4) ปลดออก (5) ไล่ออก

ตอบข้อ 3. ปลดออก และ ไล่ออก

โทษทางวินัยมี 5 สถาน แบ่งเป็นโทษวินัยไม่ร้ายแรง (ภาคทัณฑ์ ตัดเงินเดือน ลดเงินเดือน) และโทษวินัยอย่างร้ายแรง ได้แก่ ปลดออก และ ไล่ออก ข้อแตกต่างสำคัญคือผู้ถูกปลดออกยังมีสิทธิได้รับบำเหน็จบำนาญ แต่ผู้ถูกไล่ออกไม่มีสิทธิ

ตอบข้อ 2. ก.พ.ค.

ตาม พ.ร.บ. ระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2551 ผู้ถูกสั่งลงโทษทางวินัยมีสิทธิอุทธรณ์ต่อ ก.พ.ค. (คณะกรรมการพิทักษ์ระบบคุณธรรม) ซึ่งเป็นองค์กรที่ตั้งขึ้นเพื่อทำหน้าที่พิทักษ์ระบบคุณธรรมและพิจารณาอุทธรณ์ร้องทุกข์โดยเฉพาะ

ตอบข้อ 3. 5 สถาน

โทษทางวินัยมี 5 สถาน ได้แก่ ภาคทัณฑ์ ตัดเงินเดือน ลดเงินเดือน ปลดออก และไล่ออก

ตอบข้อ 3. ปลดออก หรือ ไล่ออก

ความผิดวินัยอย่างร้ายแรงมีโทษเพียง 2 สถาน คือ ปลดออก หรือ ไล่ออก ส่วนภาคทัณฑ์ ตัดเงินเดือน และลดเงินเดือน ใช้กับความผิดวินัยที่ไม่ร้ายแรง

ตอบข้อ 3. 15 วัน

การละทิ้งหน้าที่ราชการติดต่อในคราวเดียวกันเป็นเวลาเกิน 15 วัน โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร (หรือมีพฤติการณ์อันแสดงถึงความจงใจไม่ปฏิบัติตามระเบียบของทางราชการ) เป็นความผิดวินัยอย่างร้ายแรง

ตอบข้อ 2. ก.พ.ค. (คณะกรรมการพิทักษ์ระบบคุณธรรม)

ตาม พ.ร.บ. ระเบียบข้าราชการพลเรือน พ.ศ. 2551 ผู้ถูกสั่งลงโทษทางวินัยมีสิทธิอุทธรณ์ต่อ ก.พ.ค. (คณะกรรมการพิทักษ์ระบบคุณธรรม) ซึ่งเป็นองค์กรที่ตั้งขึ้นมาเพื่อการนี้โดยเฉพาะ

ตอบข้อ 1. คณะกรรมการพิทักษ์ระบบคุณธรรม

ก.พ.ค. = คณะกรรมการพิทักษ์ระบบคุณธรรม ทำหน้าที่พิจารณาอุทธรณ์และร้องทุกข์ของข้าราชการพลเรือน (อย่าสับสนกับ ก.พ.ร. = คณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ)

ตอบข้อ 1. มีสิทธิได้รับ เสมือนหนึ่งว่าลาออกจากราชการ

นี่คือความต่างสำคัญระหว่างสองโทษร้ายแรง — "ปลดออก" ยังมีสิทธิได้รับบำเหน็จบำนาญเสมือนลาออกจากราชการ ส่วน "ไล่ออก" จะไม่มีสิทธิได้รับ

ตอบข้อ 1. การคัดเลือกและแต่งตั้งโดยยึดความรู้ความสามารถและความเป็นธรรม

ระบบคุณธรรมยึดหลักความรู้ความสามารถ ความเสมอภาค ความมั่นคง และความเป็นกลางทางการเมือง ตรงข้ามกับ "ระบบอุปถัมภ์" (patronage system) ที่ยึดความสัมพันธ์ส่วนตัว

ตอบข้อ 2. ให้ออกจากราชการ

โทษทางวินัยมีเพียง 5 สถาน ได้แก่ ภาคทัณฑ์ ตัดเงินเดือน ลดเงินเดือน ปลดออก และไล่ออก ส่วนการ "ให้ออกจากราชการ" (เช่น เพราะหย่อนความสามารถ บกพร่องต่อหน้าที่ เจ็บป่วยจนไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้ หรือขาดคุณสมบัติ) เป็นการสั่งให้พ้นจากราชการ ไม่ใช่โทษทางวินัย จึงเป็นกับดักที่คนมักตอบผิด แม้ผลจะทำให้พ้นจากราชการเช่นเดียวกับปลดออก/ไล่ออกก็ตาม

ตอบข้อ 2. ภายใน 30 วัน

กฎหมายกำหนดให้ผู้ถูกสั่งลงโทษทางวินัยหรือถูกสั่งให้ออกจากราชการ อุทธรณ์ต่อ ก.พ.ค. ได้ภายใน 30 วันนับแต่วันทราบหรือถือว่าทราบคำสั่ง หากพ้นกำหนดนี้ ก.พ.ค. จะไม่รับอุทธรณ์ไว้พิจารณา ตัวเลข 90 วันเป็นกับดัก เพราะเป็นกำหนดเวลาฟ้องคดีต่อศาลปกครองเมื่อไม่เห็นด้วยกับคำวินิจฉัยอุทธรณ์ ไม่ใช่กำหนดยื่นอุทธรณ์

ตอบข้อ 4. ฟ้องคดีต่อศาลปกครองสูงสุด

คำวินิจฉัยอุทธรณ์ของ ก.พ.ค. ถือเป็นที่สุดในทางฝ่ายบริหาร ผู้ที่ไม่เห็นด้วยจึงต้องนำคดีไปฟ้องต่อศาลปกครองสูงสุด (ไม่ใช่ศาลปกครองชั้นต้น) จะกลับไปอุทธรณ์ต่อ ก.พ. หรือรัฐมนตรี หรือคณะรัฐมนตรีอีกไม่ได้ เพราะกฎหมายวางระบบให้ ก.พ.ค. เป็นองค์กรพิจารณาอุทธรณ์ชั้นสุดท้ายในฝ่ายบริหาร

ตอบข้อ 4. เป็นมาตรการชั่วคราวระหว่างการสอบสวน มิใช่โทษทางวินัย และหากผลการสอบสวนฟังไม่ได้ว่ากระทำผิด ให้สั่งให้ผู้นั้นกลับเข้ารับราชการ

การสั่งพักราชการหรือสั่งให้ออกจากราชการไว้ก่อนระหว่างถูกสอบสวนวินัยอย่างร้ายแรง เป็นเพียงมาตรการชั่วคราวเพื่อมิให้เป็นอุปสรรคต่อการสอบสวนหรือเกิดความเสียหายแก่ราชการ ไม่ใช่โทษทางวินัย (โทษทางวินัยมีเพียง 5 สถาน คือ ภาคทัณฑ์ ตัดเงินเดือน ลดเงินเดือน ปลดออก และไล่ออก) ผู้ถูกสั่งยังคงสถานภาพความเป็นข้าราชการและยังใช้สิทธิโต้แย้งได้ หากภายหลังผลการสอบสวนฟังไม่ได้ว่ากระทำผิด หรือความผิดไม่ถึงกับต้องถูกปลดออกหรือไล่ออก ต้องสั่งให้ผู้นั้นกลับเข้ารับราชการ

ตอบข้อ 1. 2 ระดับ

ทั้งประเภทบริหารและประเภทอำนวยการแบ่งเป็น 2 ระดับเท่ากัน คือระดับต้นและระดับสูง ต่างจากประเภทวิชาการที่มี 5 ระดับ และประเภททั่วไปที่มี 4 ระดับ วิธีจำคือสายบังคับบัญชามีระดับน้อยเพราะจำนวนตำแหน่งมีจำกัด ส่วนสายวิชาชีพมีระดับมากเพื่อให้เติบโตตามความเชี่ยวชาญได้โดยไม่ต้องขึ้นเป็นผู้บริหาร

ตอบข้อ 2. 4 ประเภท

มาตรา 45 กำหนดให้ตำแหน่งข้าราชการพลเรือนสามัญมี 4 ประเภท ได้แก่ ประเภทบริหาร ประเภทอำนวยการ ประเภทวิชาการ และประเภททั่วไป การแบ่งแบบนี้มาแทนระบบ "ซี" 1–11 เดิมที่ใช้ก่อนปี 2551 ซึ่งวัดที่ตัวบุคคล ไม่ได้วัดที่ลักษณะงาน

ตอบข้อ 3. ปฏิบัติการ ชำนาญการ ชำนาญการพิเศษ เชี่ยวชาญ ทรงคุณวุฒิ

ประเภทวิชาการมี 5 ระดับ คือ ปฏิบัติการ ชำนาญการ ชำนาญการพิเศษ เชี่ยวชาญ และทรงคุณวุฒิ ส่วนตัวเลือกแรกคือระดับของ "ประเภททั่วไป" (ปฏิบัติงาน ชำนาญงาน อาวุโส ทักษะพิเศษ) และ "ระดับต้น/ระดับสูง" เป็นระดับของประเภทบริหารและประเภทอำนวยการ ข้อสอบชอบสลับสองชุดนี้มาหลอก

ตอบข้อ 2. นายกรัฐมนตรีหรือรองนายกรัฐมนตรีที่นายกรัฐมนตรีมอบหมาย

ก.พ. มีนายกรัฐมนตรีหรือรองนายกรัฐมนตรีที่นายกรัฐมนตรีมอบหมายเป็นประธาน ส่วนเลขาธิการ ก.พ. เป็นกรรมการและเลขานุการ ไม่ใช่ประธาน ให้แยกให้ชัดจาก ก.พ.ค. ซึ่งเป็นองค์กรพิทักษ์ระบบคุณธรรมที่ทำหน้าที่พิจารณาอุทธรณ์และร้องทุกข์ คนละองค์กรกัน

ตอบข้อ 2. เมื่อสิ้นปีงบประมาณที่มีอายุครบ 60 ปีบริบูรณ์

ข้าราชการพลเรือนสามัญที่มีอายุครบหกสิบปีบริบูรณ์ จะพ้นจากราชการเมื่อ "สิ้นปีงบประมาณ" ที่อายุครบ ไม่ใช่พ้นทันทีในวันเกิด ปีงบประมาณของไทยสิ้นสุดวันที่ 30 กันยายน ผู้ที่เกิดเดือนตุลาคมจึงรับราชการต่อไปได้เกือบเต็มปีงบประมาณถัดไป

ตอบข้อ 2. สั่งให้ออกจากราชการ

การทดลองปฏิบัติหน้าที่ราชการมีไว้คัดกรองก่อนบรรจุถาวร เมื่อผลต่ำกว่ามาตรฐานจึง "สั่งให้ออกจากราชการ" ซึ่งเป็นการออกโดยไม่ใช่โทษทางวินัย ต่างจากปลดออกและไล่ออกที่เป็นโทษวินัยอย่างร้ายแรงและต้องผ่านการสอบสวนก่อน ผู้ที่ถูกสั่งให้ออกในกรณีนี้จึงไม่ถือว่ามีมลทินทางวินัย

ตอบข้อ 2. ส่วนราชการเป็นผู้กำหนดจรรยาข้าราชการของตนให้เหมาะกับลักษณะงาน

กฎหมายให้แต่ละส่วนราชการกำหนดจรรยาข้าราชการของตนเอง เพื่อให้สอดคล้องกับลักษณะงานที่ต่างกัน โดยมุ่งให้เป็นข้าราชการที่ดี การฝ่าฝืนจรรยาที่ไม่ถึงขั้นเป็นความผิดวินัยจะใช้วิธีตักเตือนหรือสั่งให้ได้รับการพัฒนาก่อน ไม่ใช่ลงโทษไล่ออกทันที และใช้กับข้าราชการทุกประเภทตำแหน่ง