แนวข้อสอบชั้นความเร็วและชั้นความลับ 21 ข้อ พร้อมเฉลย

ตอบข้อ 3. 3 ชั้น

ข้อ 28 กำหนดให้หนังสือที่ต้องจัดส่งและดำเนินการทางสารบรรณด้วยความรวดเร็วเป็นพิเศษ แบ่งเป็น 3 ประเภท คือ ด่วนที่สุด ด่วนมาก และด่วน จึงตอบ 3 ชั้น ส่วน 2 ชั้นและ 5 ชั้นไม่มีในระเบียบเลย ส่วน 4 ชั้นเป็นตัวลวงที่มาจากการเข้าใจผิดว่า 'ด่วนภายใน' เป็นชั้นความเร็วอีกชั้นหนึ่ง ซึ่งความจริงเป็นเพียงการกำหนดเวลาที่ต้องการให้หนังสือไปถึงผู้รับ ไม่ใช่ชั้นความเร็ว

ตอบข้อ 1. ปฏิบัติในทันทีที่ได้รับหนังสือนั้น

ข้อ 28.1 กำหนดว่า ด่วนที่สุด ให้เจ้าหน้าที่ปฏิบัติในทันทีที่ได้รับหนังสือนั้น จึงตอบข้อแรก ส่วน 'ปฏิบัติโดยเร็ว' เป็นความหมายของ ด่วนมาก (ข้อ 28.2) และ 'ปฏิบัติเร็วกว่าปกติเท่าที่จะทำได้' เป็นความหมายของ ด่วน (ข้อ 28.3) ส่วนการกำหนดให้แล้วเสร็จภายในวันทำการถัดไปเป็นข้อความที่ระเบียบฯ ไม่ได้กำหนดไว้

ตอบข้อ 4. ด่วน

คำสั่งของผู้บังคับบัญชาตรงกับนิยามของชั้น 'ด่วน' คือให้เจ้าหน้าที่ปฏิบัติเร็วกว่าปกติเท่าที่จะทำได้ จึงตอบ ด่วน ส่วน ด่วนที่สุด ใช้เมื่อต้องปฏิบัติในทันทีที่ได้รับ ด่วนมาก ใช้เมื่อต้องปฏิบัติโดยเร็ว ซึ่งทั้งสองชั้นเร่งกว่าที่โจทย์ระบุ ส่วน ด่วนภายใน ไม่ใช่ชั้นความเร็ว แต่เป็นการกำหนดเวลาที่ต้องการให้หนังสือไปถึงผู้รับ

ตอบข้อ 2. ตัวอักษรสีแดง ขนาดไม่เล็กกว่าตัวพิมพ์โป้ง 32 พอยท์

ข้อ 28 วรรคท้ายกำหนดให้ระบุชั้นความเร็วด้วยตัวอักษรสีแดงขนาดไม่เล็กกว่าตัวพิมพ์โป้ง 32 พอยท์ ให้เห็นได้ชัดบนหนังสือและบนซอง จึงตอบข้อนี้ ตัวลวงอื่นผิดที่สี (ดำ/น้ำเงิน ไม่ใช่สีแดงตามระเบียบ) หรือผิดที่ขนาด (16 หรือ 20 พอยท์ ซึ่งเล็กกว่าที่ระเบียบกำหนด)

ตอบข้อ 3. ระบุคำว่า "ด่วนภายใน" แล้วลงวัน เดือน ปี และกำหนดเวลาที่ต้องการให้หนังสือไปถึงผู้รับ

เมื่อต้องการให้หนังสือส่งถึงผู้รับภายในเวลาที่กำหนด ระเบียบฯ ให้ระบุคำว่า 'ด่วนภายใน' แล้วลงวัน เดือน ปี และกำหนดเวลาที่ต้องการให้หนังสือนั้นไปถึงผู้รับ กับให้เจ้าหน้าที่ส่งถึงผู้รับซึ่งระบุบนหน้าซองภายในเวลาที่กำหนด จึงตอบข้อนี้ การประทับ 'ด่วนที่สุด' เพียงอย่างเดียวบอกเพียงความเร่งด่วนในการปฏิบัติ แต่ไม่ได้ผูกกับเวลาที่ต้องไปถึงผู้รับ การโทรศัพท์ให้ผู้รับมารับเองไม่ใช่วิธีที่ระเบียบกำหนด และคำว่า 'ภายในกำหนด' ไม่ใช่ถ้อยคำตามระเบียบ

ตอบข้อ 2. 3 ชั้น คือ ลับ ลับมาก ลับที่สุด

ระเบียบว่าด้วยการรักษาความลับของทางราชการ พ.ศ. 2544 ข้อ 12 แบ่งชั้นความลับเป็น 3 ชั้น คือ ลับ (CONFIDENTIAL) ลับมาก (SECRET) และลับที่สุด (TOP SECRET) จึงตอบข้อนี้ ตัวลวงที่มีคำว่า 'ปกปิด' มาจากชั้นความลับตามระบบเดิมซึ่งไม่ได้ใช้แล้วในระเบียบฉบับปัจจุบัน ส่วนคำตอบ 2 ชั้นก็ตกชั้น 'ลับมาก' ไป

ตอบข้อ 4. ลับมาก

ระดับความเสียหาย 'อย่างร้ายแรง' ตรงกับชั้น ลับมาก (SECRET) จึงตอบข้อนี้ ส่วนชั้น ลับ ใช้กับกรณีที่เปิดเผยแล้วเกิดความเสียหายแก่ประโยชน์แห่งรัฐ (ไม่ถึงขั้นร้ายแรง) และชั้น ลับที่สุด ใช้กับกรณีที่เกิดความเสียหายแก่ประโยชน์แห่งรัฐอย่างร้ายแรงที่สุด ส่วน 'ปกปิด' ไม่ใช่ชั้นความลับตามระเบียบฉบับปัจจุบัน

ตอบข้อ 3. บรรจุซองทึบแสงสองชั้น โดยซองชั้นในแสดงชั้นความลับ ส่วนซองชั้นนอกไม่แสดงชั้นความลับ

การส่งข้อมูลข่าวสารลับออกนอกบริเวณหน่วยงานต้องบรรจุซองหรือภาชนะทึบแสงสองชั้นอย่างมั่นคง โดยซองชั้นในจ่าหน้าและมีเครื่องหมายแสดงชั้นความลับ ส่วนซองชั้นนอกไม่มีเครื่องหมายแสดงชั้นความลับ เพื่อไม่ให้บุคคลภายนอกทราบว่าเป็นเอกสารลับ จึงตอบข้อนี้ การใช้ซองชั้นเดียวและประทับตราชั้นความลับที่หน้าซองเป็นการเปิดเผยให้เห็นชัดเจน ซองใสยิ่งไม่ได้เพราะมองเห็นเนื้อหา ส่วนการใช้ใบปกข้อมูลข่าวสารลับปิดทับเป็นวิธีสำหรับการส่งภายในบริเวณหน่วยงานเดียวกัน ไม่ใช่การส่งออกนอกบริเวณหน่วยงาน

ตอบข้อ 1. ให้ดำเนินการด้วยระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์เป็นหลัก เว้นแต่เป็นข้อมูลข่าวสารลับชั้นลับที่สุด หรือมีเหตุจำเป็นอื่นที่ไม่อาจดำเนินการได้

ข้อ 29 ซึ่งแก้ไขโดยฉบับที่ 4 พ.ศ. 2564 บัญญัติว่า การติดต่อราชการให้ดำเนินการด้วยระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์เป็นหลัก เว้นแต่กรณีที่เป็นข้อมูลข่าวสารลับชั้นลับที่สุดตามระเบียบว่าด้วยการรักษาความลับของทางราชการ หรือเป็นสิ่งที่เป็นความลับของทางราชการชั้นลับที่สุดตามระเบียบว่าด้วยการรักษาความปลอดภัยแห่งชาติ หรือมีเหตุจำเป็นอื่นใดที่ไม่สามารถดำเนินการด้วยระบบสารบรรณอิเล็กทรอนิกส์ได้ จึงตอบข้อแรก การยึดเอกสารกระดาษเป็นหลักเป็นแนวทางก่อนการแก้ไข การบอกว่าใช้ได้ทุกกรณีโดยไม่มีข้อยกเว้นก็ผิดเพราะมีข้อยกเว้นข้างต้น และระเบียบไม่ได้จำกัดการใช้ระบบไว้เฉพาะหนังสือที่มีชั้นความเร็ว

ตอบข้อ 4. ระบุได้ทั้งชั้นความลับ "ลับมาก" และชั้นความเร็ว "ด่วนที่สุด" เพราะเป็นคนละระบบกัน

ชั้นความเร็วเป็นเรื่องความรวดเร็วในการจัดส่งและดำเนินการทางสารบรรณตามระเบียบงานสารบรรณ ข้อ 28 ส่วนชั้นความลับเป็นเรื่องการรักษาความลับของทางราชการตามระเบียบว่าด้วยการรักษาความลับของทางราชการ พ.ศ. 2544 ทั้งสองเรื่องแยกจากกัน หนังสือฉบับเดียวจึงมีได้ทั้งชั้นความลับและชั้นความเร็วพร้อมกัน เนื้อหาที่เสียหายอย่างร้ายแรงตรงกับชั้น ลับมาก และคำสั่งให้ปฏิบัติทันทีที่ได้รับตรงกับชั้น ด่วนที่สุด จึงตอบข้อนี้ ตัวลวงอื่นผิดเพราะเข้าใจว่าสองระบบนี้ใช้แทนกันหรือหักล้างกัน ซึ่งไม่มีหลักเช่นนั้นในระเบียบ

ตอบข้อ 2. ลับที่สุด ลับมาก ลับ

ชั้นความลับมีสามชั้น เรียงจากสูงสุดลงมาคือ ลับที่สุด ลับมาก และลับ ชั้น "ปกปิด" เป็นชั้นตามระเบียบฉบับเก่าซึ่งถูกยกเลิกไปแล้ว จึงเป็นตัวลวงที่ข้อสอบชอบใส่มา

ตอบข้อ 2. ด่วนที่สุด ด่วนมาก ด่วน

ชั้นความเร็วมีสามชั้น เรียงจากเร่งด่วนมากที่สุดคือ ด่วนที่สุด ด่วนมาก และด่วน จุดที่คนสับสนบ่อยคือคิดว่า "ด่วนมาก" เร่งกว่า "ด่วนที่สุด" เพราะมีคำว่ามาก ทั้งที่คำว่า "ที่สุด" เป็นขั้นสูงสุดเสมอ

ตอบข้อ 2. ปฏิบัติโดยเร็ว

ระเบียบกำหนดความหมายไว้เป็นขั้น ด่วนที่สุดให้ปฏิบัติทันทีที่ได้รับ ด่วนมากให้ปฏิบัติโดยเร็ว และด่วนให้ปฏิบัติเร็วกว่าปกติเท่าที่จะทำได้ ทั้งสามชั้นไม่ได้กำหนดเป็นจำนวนวันตายตัว แต่กำหนดที่ระดับความเร่งของการลงมือ

ตอบข้อ 2. ระบุคำว่า "ด่วนภายใน" แล้วลงวัน เดือน ปี และกำหนดเวลาที่ต้องการให้หนังสือนั้นไปถึงผู้รับ

กรณีที่ต้องการให้หนังสือส่งถึงผู้รับภายในเวลาที่กำหนด ให้ระบุคำว่า "ด่วนภายใน" พร้อมลงวัน เดือน ปี และกำหนดเวลาไว้ด้วย ต่างจากชั้นความเร็วสามชั้นซึ่งบอกเพียงระดับความเร่งของการปฏิบัติ แต่ไม่ได้ผูกกับเวลาที่แน่นอน

ตอบข้อ 1. เกิดความเสียหายแก่ประโยชน์แห่งรัฐ

ระดับความเสียหายเป็นตัวกำหนดชั้นความลับ ชั้นลับคือเปิดเผยแล้วเกิดความเสียหายแก่ประโยชน์แห่งรัฐ ชั้นลับมากคือเสียหายอย่างร้ายแรง และชั้นลับที่สุดคือเสียหายอย่างร้ายแรงที่สุด การจำคำขยายสามระดับนี้ทำให้ตอบได้ทุกข้อในกลุ่มนี้

ตอบข้อ 2. เพื่อให้ผู้เกี่ยวข้องทุกขั้นตอน ตั้งแต่ผู้นำส่งจนถึงผู้ปฏิบัติ ทราบระดับความเร่งโดยไม่ต้องเปิดซอง

ชั้นความเร็วต้องปรากฏบนซองด้วย เพราะผู้ที่นำส่งและผู้ที่รับซองต้องรู้ตั้งแต่แรกว่าต้องรีบเพียงใด โดยไม่ต้องเปิดซองอ่านเนื้อหาก่อน หากระบุไว้เฉพาะในหนังสือ ความเร่งด่วนจะเสียไปตั้งแต่ขั้นตอนการนำส่ง

ตอบข้อ 2. เป็นคนละเรื่องกัน หนังสือฉบับหนึ่งอาจมีทั้งชั้นความเร็วและชั้นความลับพร้อมกัน หรือมีอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือไม่มีเลยก็ได้

ชั้นความเร็ววัดที่ "ต้องรีบแค่ไหน" ส่วนชั้นความลับวัดที่ "เปิดเผยแล้วเสียหายแค่ไหน" เป็นคนละมิติกันโดยสิ้นเชิง หนังสือหนึ่งฉบับจึงอาจเป็นด่วนที่สุดแต่ไม่ลับ หรือเป็นลับมากแต่ไม่ด่วนก็ได้ ข้อสอบชอบนำสองเรื่องนี้มาปนกัน

ตอบข้อ 2. ไม่เปิดอ่าน และส่งต่อให้ผู้มีหน้าที่รับผิดชอบตามระเบียบ

หลักสำคัญของการรักษาความลับคือ "ผู้ที่จำเป็นต้องรู้เท่านั้นจึงจะรู้ได้" เจ้าหน้าที่ที่ไม่มีหน้าที่เกี่ยวข้องจึงไม่มีสิทธิเข้าถึงเนื้อหา ต้องส่งต่อให้ผู้รับผิดชอบตามระเบียบ การสำเนาเก็บไว้เองยิ่งเป็นการเพิ่มความเสี่ยงในการรั่วไหล

ตอบข้อ 2. เจ้าของเรื่องหรือผู้มีอำนาจตามที่ระเบียบกำหนด

การกำหนดชั้นความลับเป็นหน้าที่ของเจ้าของเรื่องหรือผู้มีอำนาจตามระเบียบ เพราะเป็นผู้เดียวที่รู้ว่าเนื้อหานั้นหากเปิดเผยจะเกิดความเสียหายระดับใด เจ้าหน้าที่สารบรรณมีหน้าที่ปฏิบัติตามชั้นที่กำหนดไว้แล้ว ไม่ใช่ผู้กำหนดเอง

ตอบข้อ 2. ทำให้สิ้นเปลืองทรัพยากรในการควบคุมดูแล และลดความน่าเชื่อถือของระบบชั้นความลับโดยรวม

การกำหนดชั้นความลับเกินความจำเป็นทำให้ต้องใช้ทรัพยากรควบคุมดูแลโดยไม่คุ้มค่า และเมื่อเอกสารทั่วไปถูกตีตราว่าลับกันจนเคยชิน ผู้ปฏิบัติจะเริ่มไม่ให้ความสำคัญกับเอกสารที่ลับจริง ๆ ระบบทั้งระบบจึงอ่อนแอลง

ตอบข้อ 2. พิจารณาปรับลดชั้นความลับหรือยกเลิกชั้นความลับตามระเบียบ

ชั้นความลับไม่ใช่สิ่งถาวร เมื่อเหตุผลที่ต้องปกปิดหมดไป เช่น เรื่องนั้นถูกเปิดเผยต่อสาธารณะแล้วหรือพ้นช่วงเวลาที่อ่อนไหว ผู้มีอำนาจต้องพิจารณาปรับลดหรือยกเลิกชั้นความลับ เพื่อให้การเข้าถึงข้อมูลข่าวสารของราชการเป็นไปตามหลักความโปร่งใส